Türkiye'de Yayınlanan Hollanda Modeli Cinsiyet Disforisi Tedavi Yöntemini Eleştiren Bir Makale

Çocukluk ve ergenlikte cinsiyet disforisini konu alan makale, tıbbi yaklaşımlardaki değişiklikleri, etik sorunları ve onarıcı terapilere getirilen yasaklamaları ele alıyor.
Türkiye'de Yayınlanan Hollanda Modeli Cinsiyet Disforisi Tedavi Yöntemini Eleştiren Bir Makale

 

Makalenin Orjinal Başlığı: Çocukluk ve ergenlikte cinsiyet disforisi: Güncel yaklaşımlar ve etik sorunlar

Bu derleme makalesi, cinsiyet disforisi (cinsiyet hoşnutsuzluğu) konusundaki tıbbi yaklaşım ve tedavi yöntemlerindeki değişiklikleri ele alarak, etik ve bilimsel temellere uygunluğunu sorgulamaktadır. Ayrıca, eski yaklaşımların cinsiyet ifadesindeki farklılıkları genellikle psikososyal nedenlere bağladığını ancak güncel çalışmaların cinsiyet disforisinin gelişim sürecinin biyolojik faktörlerle kompleks bir etkileşim içinde olduğunu savunduğunu belirtmektedir. Ancak, cinsiyet disforisinin etiyolojisinin hala belirsiz olduğunu vurgulamaktadır.

Makale, onarıcı terapilerin yasaklanması ve hormon replasmanının destekleyici tedaviler olarak önerilmesi konusunda mevcut tıp paradigmalarının çelişkili olduğunu ve bunun bilimsel bir temele dayanmadığını ileri sürmektedir. Bu yaklaşımların, tıbbi olarak kabul edilebilir ve sağlam bir temele dayanmayan çeşitli zararları ve riskleri beraberinde getirdiğini savunmaktadır. Bu tedavilerin uygulanmasının ahlaki olarak yanlış olduğunu ifade eder ve kişinin tam, özgür ve bilgilendirilmiş onamdan yoksun olarak zarar görmesinin uluslararası hukuk ihlali olduğunu belirtmektedir.

Ayrıca, cinsiyet gelişimi ve ergenlik süreçlerinin evrensel bir gerçeklik olduğunu, ancak DSM-V'in disforiyi bir hastalık/bozukluk olarak tanımlamışken, bu tanımın zaman içinde değiştiğini ve bilimsel temellere dayanmadığını belirtmiştir. Bu değişikliklerin, bilinçli, planlı ve politik/ideolojik bir tercihin bir sonucu olduğunu öne sürmektedir.

Son olarak, makale, çocukluk ve ergenlik çağındaki cinsiyet disforisi durumunda dikkate alınması gereken tıbbi ve etik sorunları vurgulamaktadır. Güncel tedavi önerileri ve Hollanda modelinin bu sorunlara etkili çözümler getirmediğini savunmakta ve cinsiyet disforik çocuk ve ergenlerde belirli ilkelere dikkat edilmesi gerektiğini öne sürmektedir. Örneğin, ergenlikle birlikte gerileme ihtimalinin beklenmesi ve bazı tıbbi müdahalelerin çocuğun rıza yaşına gelene kadar ertelenmesi gerektiğini belirtmektedir.

Kaynak: AZ A, KARAMAN Mİ. Çocukluk ve ergenlikte cinsiyet disforisi: Güncel yaklaşımlar ve etik sorunlar. Anatolian Clin. 2023;28(3):433-40.